Haberler

Okullardan Notlar: Bir Psikolojik Danışmanın Gözünden Cinsellik Eğitimi -2-

2021 yılında UNFPA Türkiye’nin katkılarıyla Uzaktan CSEP (Cinsel Sağlık Eğitim Programı) modüllerini geliştirme çalışmalarını tamamlayarak 2022 yılında çevrim içi eğitici eğitici eğitimlerimize başladık. Bu kapsamda eğitim sağladığımız 108 psikolojik danışmandan biri olarak Esen Cansu Öztürk görev yapmış olduğu okulda zümre arkadaşıyla velilere verdiği seminerin ardından öğrencilere modülleri uyguladı ve en son okuldaki öğretmenlere de bilgilendirici bir seminer yaptı. Deneyimlerini ise şöyle paylaştı:

Uygulamadan önce

Uygulamanın, çalıştığım kurumda her sene tekrarlanacak bir eğitim olması ve okul-veli iş birliğinde yürütülecek olması beni şevklendiriyordu ve heyecanlandırıyordu Bir yandan da öncesinde cinsel eğitimin kapsamlı bir şekilde işlenmediğini bildiğim için endişeliydim. “Çocukların tepkileri nasıl olacak?  Veliler nasıl karşılayacak?” soruları beni kaygılandırmıştı. Eğitici eğitimi alırken, bu konuyu dert edinmiş ve doğru bilgiyi yayma konusunda ortaklaşmış meslektaşlarla birlikte olmak iyi geldi. Bu eğitim, kendimin de bilmediği konular üzerinde farkındalık kazanmamı, düşünmemi ve araştırmamı sağladı. Yeni sorular sorup, cevaplarını bulmaya teşvik etti. Uygulama sırasında zümre arkadaşım başta olmak üzere grup içi dayanışma yapabileceğimiz duygusu beni rahatlattı. Eğitici eğitimi, çok hızlı ve keyifli geçti. Okuldan bağlandığım için kaçırdığım bazı yerler için üzülüyordum, uzun zamandır yeniden öğrenme ve keşfetme yolculuğuna çıkmadığımı fark ettim. Hatta uygulamaya başlamadan önce çocuklardan isimsiz soru toplamak ve eğitim ile ilgili bilgi vermek bile okulda farklı bir hava yaratmıştı. Çocuklar sürekli eğitime ne zaman başlayacağımızı soruyorlardı.

Uygulama sırasında

Veli semineri:

İlk uygulamamız veli semineriydi. Çok kalabalık bu seminerdi, beni sevindirdi velilerin ilgisi. Velilerden “ne kadar önemli bir konu” “konu çok ilginç” geribildirimleri geldi. Veli seminerinde en ilginç yer, çocukların konu hakkında ne kadar bilgi sahibi oldukları ve yanlış kaynaklardan yanlış bilgilere ulaştıklarını görmeleriydi. İsimsiz topladığımız soruların içerikleri velilerin çocuklarla konuştukları konular değildi, hatta bazıları için hayatlarında hiç duymadıkları konulardı. Soru-cevap kısmında, ailelerin çocuklarıyla hangi cümlelerle konuşacakları, hangi terminolojiyi kullanacakları konularında desteklenmeye daha çok ihtiyaçları olduklarını gözlemledim.

Çocuklarla uygulama:

İkinci uygulamamız çocuklarla derslerde bir araya gelmekti. Ortaokul seviyesinde ilk derslerimizi zümre arkadaşımla yürüttük. Derslere 2 kişi giriyor olmak güven vericiydi. Çocuklar, ilk derslerde daha çekingenken, ikinci derslerde daha meraklı ve sorgulamaya açıktılar. Teneffüslerde arkadaşlarına “Ne dersti ama!” “Biliyor musun ne işledik?” gibi cümleler kurduklarını duyuyordum veya derse girmeden “Hocam yine cinsellik işleyeceğiz değil mi?” cümleleri geliyordu.

Bu süreçte ben de kendimi öğrenen ve kendini geliştiren rolümde buldum. Çocukların ders içindeki bazı sorularına “Bilmiyorum, araştırıp sana döneceğim” noktasında kalıyordum. Dersten sonra uygulayıcı zümre arkadaşımla konuşmaya ve sorunun cevabını bulmaya çalışıyordum. Sadece eğitici değil, öğrenen olmak da bu eğitim sayesinde yeniden canlandı. Derslerde doğru bilgiye ulaşmada çok fazla kaynağa sahip olduklarını ve sınırsız kaynakların onları yanlış bilgiye de kolaylıkla ulaştırdığını deneyimledik. “Ama internette öyle yazmıyor” diye başlayan cümleleri sık sık duydum. Modüllerde seçilen videolar ve görseller çocuklarda çok dikkat çekici oldu. Kitapçıklarla desteklemek, eğitimi kolaylaştıran bir etki oldu. Derslerden sonra odama gelip özel olarak konuşan öğrenciler oldu, güven bağlarımızın güçlendiğini hissettim. Eğitim sırasında derste kalmak istemeyen “Neden öğreniyoruz bunları?”, “Kızlar- erkekler beraber mi almak zorundayız?”, “Ben derse girmesem olur mu?” “Biz fende işliyoruz zaten, öğrenmemize gerek yok” diyen, direnç gösteren çocukların da olduğunu gözlemledim. Sürece dâhil etmeye çalıştım ama zorlamadım. Kabullenici ve kapsayıcı bir rolde kalmaya çalışmak bu konu için özellikle çocukları daha da rahatlattı.

Öğretmen semineri 

Son uygulamamız, öğretmen semineriydi, öğretmenlerin de en dikkat çektiği yer çocukların bu konuda yanlış/doğru bilgilere sahip olmasıydı. Seminerde, öğrencilerin bilgiye ulaşmadaki doğru kaynaklarda yetişkinlere de danışabileceklerini hissettirmelerinin öneminden konuştuk. Sunuma zor sorulara kolay cevaplar kısmını ekledik, sınıfta bu konu açılırsa ve öğrencinin bir sorusu karşısında tutumun ne olması gerektiğinin önemini vurguladık. Burada bazı öğretmenlerden “Ne kadar önemli bir konu, cinselliği ayıp olarak değerlendirdiğimi ve çocuklara da bunu yansıttığımı fark ettim”, “Biz fen derslerinde işliyoruz, sizin derslerinizle bütüncül oldu.” geribildirimleri geldi. Bazı öğretmenlerden “Bu kadar çok şeye ne gerek var, biz böyle açık öğrenmedik ne oldu bize, bir sorun yok” diyenler de oldu.

Uygulamadan sonra

Uygulamadan sonra çocukların daha rahat konuştuklarını, velilerin yaklaşımlarının evde de bizimle işbirliği şeklinde yürüdüğünü gözlemledim. Öğretmen semineri teorik ve uygulama olarak ayrılabilir. 

İyi ki Okul Temelli Cinsel Sağlık Eğitimini okulda uygulamışız diyorum! Sürecin başındaki kaygılarım, uygulama sırasında kayboldu. Ne kadar ihtiyaç duyulan bir konu olduğunu bir kez daha deneyimlemiş oldum. Cinselliğin konuşulmayan ve ayıp olan kısmı, günümüz çocuğun/ergenin/gencin ihtiyacını karşılamıyor ve konuşmadıkça aradaki bağa da zarar veriyor. İhtiyaçları okumak, çocukların bilgisini doğru kaynaklarla yönetmek ve en önemlisi kendimizi bu konuda donatabilmek ve eğitmek çok önemli. TAPV, eğitici, dönüştürücü bir role sahip hayatımda…

Esen Cansu’nun öğrencilere katkısıyla birlikte, bu konu genellikle eğitim müfredatımızda yeterince işlenmeyen bir alan olması sebebiyle, psikolojik danışmanlar ve gençlerle çalışan uzmanlar için de önemli bir iyi örnek oluşturmuştur. 

Eğitimimize katılarak iyi örneklere katkı sağlamak isteyen diğer uzmanları  TAPV Akademi’deki “KCE 101” ve “Cinselliğin Gelişimi ve Ergenlik” eğitimlerini tamamlamalarının ardından eğitici eğitimimize bekleriz…

Başvuru formu için tıklayınız.