Avrupa Birliği’nin finansal desteğiyle, Birleşmiş Milletler Kadın Birimi (UN Women) tarafından uygulanan Toplumsal Cinsiyet Eşitliği için Güçlü Sivil Alan Projesi’nin 2. fazı kapsamında yürüttüğümüz Şiddete Maruz Bırakılan Kadınlar İçin Sağlık Sistemi Mevzuatının Uygulama Adımlarıyla Güçlendirilmesi Projesi çerçevesinde, 20 Aralık 2025 tarihinde İstanbul’da “Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinde Kadına Yönelik Şiddete Müdahale Algoritmasının Gözden Geçirilmesi ve Geliştirilmesi Çalıştayı”nı gerçekleştirdik.
Birinci basamak sağlık hizmetlerinde kadına yönelik şiddetle mücadelede mevcut işleyiş algoritmasının; kadın merkezli yaklaşım, hak temelli hizmet sunumu ve çok paydaşlı işbirliği perspektifleriyle ele alınmasını amaçladığımız çalıştayımıza, akademi, sağlık ve sosyal hizmet alanlarında çalışan uzmanlar ile yerel yönetimler ve ilgili kamu kurumlarından profesyoneller katıldı. 34 kurumdan 37 katılımcı ile, sahadan deneyimlerin ve uzmanlık bilgisinin buluştuğu ortak bir tartışma ve üretim zemini oluşturduk.
Programımızın açılış bölümünde Ayşe Tek, proje kapsamında yürüttüğümüz çalışmaların genel çerçevesini paylaşarak, birinci basamak sağlık hizmetlerinin kadına yönelik şiddetle mücadelede önleyici, koruyucu ve güçlendirici rolünü vurguladı. Devamında, Prof. Dr. Hülya Akan ve Doç. Dr. Özlem Can Gürkan, Ağımız tarafından yürütülen birinci basamak sağlık çalışanlarının kadına yönelik şiddete ilişkin algı ve tutumlarını değerlendirmeyi amaçlayan araştırma ve ölçek geliştirme çalışmasının bulgularını bizlerle paylaştı.
İlk bölümde ayrıca Uzm. SHU Suzan Oktay Erol, birinci basamak sağlık hizmetlerinde kadına yönelik şiddetle mücadelede multidisipliner yaklaşımın ve sosyal hizmet kesişimselliğinin önemine dikkat çekti. Bu sunumla birlikte, sağlık sistemi içerisinde sosyal hizmetin konumunu ve kadın merkezli yaklaşımın uygulamadaki karşılığını birlikte tartışma imkânı bulduk.
İkinci bölümde, Dr. İlkay Başak Adıgüzel birinci basamak sağlık kuruluşlarında görev yapan sağlık personelinin mevcut müdahale algoritmasına ilişkin değerlendirmelerini aktarırken; Prof. Dr. Gülriz Uygur, ulusal ve uluslararası mevzuat çerçevesinde birinci basamak sağlık kurumlarının ve sağlık çalışanlarının kadına yönelik şiddetle mücadeledeki sorumluluklarını ele aldı. Ardından Prof. Dr. Türkan Günay, mevcut algoritmanın sağlık sistemi içindeki işleyişini değerlendirerek, güçlendirilmesi gereken alanlara ilişkin önemli tespitler sundu.
Üçüncü bölümde, mevcut algoritmanın geliştirilmesine yönelik paydaş önerilerini birlikte ele aldık. Prof. Dr. Türkan Günay ve Dr. İlkay Başak Adıgüzel moderasyonunda yürütülen oturumlarda, katılımcılar sahadaki deneyimlerini, uygulamada karşılaşılan yapısal sorunları ve çözüm önerilerini paylaştı. Bu oturumlar, ortak savunuculuk ve politika geliştirme açısından önemli bir zemin oluşturdu.
Dördüncü bölümde, Prof. Dr. Pemra Cöbek Ünalan ve Dr. Öğr. Üyesi Buğu Usanma Koban tarafından Kadına Yönelik Şiddet Hizmet Sunumu Algoritmasının Pilot Uygulama Planını ele alındı. Pilot uygulamaya paydaşların sağlayabileceği katkıları ve güncellenmiş algoritmaya yönelik eğitim ve farkındalık çalışmalarını birlikte planladık. Bu bölümde, sağlık ve sosyal hizmet alanlarında çalışan uzmanların ortak ve sürdürülebilir bir çalışma hattı kurmasının önemini vurguladık.
Programımızı sonuç, değerlendirme ve kapanış oturumu ile tamamladık.
Gün boyu süren çalıştayda; birinci basamak sağlık hizmetlerinde kadına yönelik şiddete müdahalenin güçlendirilmesi, sağlık çalışanlarının rol ve sorumluluklarının netleştirilmesi, mevzuatın uygulamaya daha etkin biçimde yansıtılması ve kadın merkezli yaklaşımın algoritmalara sistematik olarak entegre edilmesi konularını ele aldık. Çalıştay boyunca, kurumlar arası işbirliği ve yönlendirme mekanizmalarının güçlendirilmesinin, kadına yönelik şiddetle mücadelede etkili, erişilebilir ve sürdürülebilir hizmet sunumu için vazgeçilmez olduğu ortaklaştığımız temel başlıklardan biri oldu.
